Otomobil
Moderator
MİLLİYET.COM.TR / ABD basınından Wall Street Journal’ın (WSJ) özel haberine göre Avrupa, ABD’nin NATO’dan çekilmesi ya da ittifaka desteğini azaltması ihtimaline karşı kapsamlı bir “yedek plan” üzerinde çalışıyor.
‘AVRUPA NATO’SU’
Bu plan, NATO’nun mevcut yapısını koruyarak Avrupa’nın kendi savunma sorumluluğunu artırmasını ve olası bir ABD boşluğunun doldurulmasını hedefliyor.
Avrupalı yetkililerin bazıları bu yaklaşımı kendi aralarında “Avrupa NATO’su” olarak adlandırıyor. Amaç, mevcut ittifaka alternatif kurmak değil, ABD olmadan da NATO’nun işlevini sürdürebilmesini sağlamak.
KAPALI KAPILAR ARDINDA GÖRÜŞMELER
Planın merkezinde NATO’nun komuta yapısında Avrupalı ülkelerin daha fazla söz sahibi olması ve ABD’nin sağladığı askeri kapasitenin kademeli olarak Avrupa tarafından üstlenilmesi bulunuyor. Özellikle lojistik destek, istihbarat, hava savunması ve askerî koordinasyon gibi alanlarda Avrupa’nın daha fazla sorumluluk alması hedefleniyor.
NATO içinde yürütülen bu çalışmalar resmi toplantılardan çok kapalı kapılar ardındaki görüşmeler ve gayriresmi temaslarla ilerliyor. Yetkililer, planın NATO’yu zayıflatmak için değil, olası bir ABD çekilmesine karşı ittifakı ayakta tutmak için hazırlandığını vurguluyor.
‘TRUMP’IN SÖYLEMLERİ SÜRECİ HIZLANDIRDI’
WSJ’nin aktardığına göre sürecin hızlanmasında en önemli etkenlerden biri ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO’ya yönelik sert söylemleri ve ABD’nin Avrupa güvenliğine bağlılığına dair artan soru işaretleri oldu. Trump’ın NATO’dan çekilme ihtimalini zaman zaman dile getirmesi, Avrupa’da ciddi bir güven sorunu yarattı.
‘ORTAK HAREKET PLANI’
Şansölye Friedrich Merz yönetimindeki Almanya’nın tutum değişikliği ise süreci hızlandırdı. Almanya, uzun yıllardır ABD’yi Avrupa güvenliğinin ana garantörü olarak görürken artık Avrupa’nın daha bağımsız hareket etmesi gerektiği fikrine daha yakın duruyor.
Bu değişim sonrası Birleşik Krallık, Fransa, Polonya, İskandinav ülkeleri ve Kanada’nın da dahil olduğu daha geniş bir koordinasyon oluştu. Bu ülkeler NATO içinde Avrupa’nın daha fazla yük üstlenmesini sağlayacak bir “ortak hareket planı” üzerinde çalışıyor.
‘YENİ BİR YAPIYA DOĞRU EVRİLİYOR’
Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, bu sürecin aslında ani bir kopuş değil, zaten devam eden bir yük paylaşımı olduğunu söylüyor. Stubb’a göre Avrupa, güvenlik sorumluluğunu giderek daha fazla üstlenmek zorunda.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise NATO’nun zaten daha Avrupalı bir yapıya doğru evrildiğini, bunun ittifakı zayıflatmadığını aksine yeniden dengelediğini ifade ediyor.
Haberde en kritik başlıklardan biri ise Avrupa’nın askeri kapasite açığı. Yıllardır düşük savunma harcamaları nedeniyle Avrupa’nın özellikle istihbarat, uydu sistemleri, hava nakliyesi ve uzun menzilli savunma gibi alanlarda ABD’ye bağımlı olduğu belirtiliyor.
‘SAVUNMAYI GÜÇLENDİRME ADIMI’
En hassas konu ise nükleer caydırıcılık. ABD’nin sağladığı nükleer koruma olmadan Avrupa’nın aynı güvenlik seviyesini kısa vadede sağlamasının mümkün olmadığı vurgulanırken, Fransa ve Birleşik Krallık’ın bu boşluğu kısmen doldurabilecek tek güçler olduğu ifade ediliyor.
WSJ ayrıca Almanya ile Birleşik Krallık’ın son dönemde uzun menzilli hassas füze ve yeni nesil silah geliştirme projelerinde iş birliği yaptığını ve bunun Avrupa savunmasını güçlendirme adımlarının bir parçası olduğunu aktarıyor.
‘EN BÜYÜK ENGEL’
Haberde NATO’nun en üst askeri komutanlık görevlerinin geleneksel olarak Amerikalılar tarafından yürütüldüğü ve ABD’nin bu rolü bırakmaya niyetli olmadığı da belirtiliyor. Bu durum, Avrupa’nın liderlik kapasitesini artırma hedefinin önündeki en büyük yapısal engellerden biri olarak görülüyor.
‘SESSİZ AMA DERİN DÖNÜŞÜM’
Tüm bu tabloya rağmen Avrupa’nın hala ciddi kapasite eksikleri olduğu ve ABD olmadan aynı savunma gücüne kısa vadede ulaşmanın zor olduğu vurgulanıyor.
WSJ’ye göre bu süreç NATO’nun dağılması anlamına gelmiyor ancak ittifakın sessiz ama derin bir “Avrupa merkezli dönüşüm” dönemine girdiği değerlendiriliyor.
ABD-İsrail-İran savaşının 47. gününde ateşkes kırılgan! Devreye girecek 2 ülke: Hürmüz'e operasyon planı sızdı!
Financial Times'tan 'casus uydu' iddiası! Kritik noktalar anbean izlendi: Savaşın gizli silahı mı?